DMK-DAL
Doç. Dr./ Assoc. Prof. Dr
Dicle Üniversitesi. Dr. /
PhD. Marmara Üniversitesi
Economics, Regional Studies,
Development, Poverty
NEDEN KALKINAMIYORUZ!!!
“Neden kalkınamıyoruz?” ve “Neden refah endekslerinde üst sıralarda yer alamıyoruz?” soruları, kalkınma iktisadının en temel ve süreklilik arz eden tartışma alanlarından biridir. Bu sorulara indirgemeci bir yaklaşımla tek bir faktör üzerinden yanıt vermek, kalkınma olgusunun doğası gereği yetersiz kalmaktadır. Nitekim Ragnar Nurkse’nin erken dönem kalkınma teorilerinden, “Yoksulluğun Kısır Döngüsü”, düşük gelir–düşük tasarruf–düşük yatırım sarmalını açıklamakta önemli bir çerçeve sunsa da, günümüz literatürü kalkınamama olgusunun çok katmanlı ve etkileşimli yapısını daha geniş bir perspektifle ele almaktadır. Kalkınamama, refah ülkesi olamama problemini kurumsal yapı, beşeri sermaye, teknolojik kapasite, tarihsel-coğrafi miras ve küresel sistem dinamikleri ekseninde bütüncül bir yaklaşımla analiz etmek gerekir. Kalkınmanın yalnızca ekonomik büyüme değil; aynı zamanda kurumsal kalite, toplumsal kapsayıcılık ve üretken kapasite artışıyla şekillenen yapısal bir dönüşüm süreci olduğu göz ardı edilmemelidir. Bu itibarla, kalkınamamanın, refah endeksinde üst sıralarda olamamanın başlıca nedenlerini şöyle sıralayabiliriz:
1. Kurumsal Yapılar ve Yönetişim Sorunu
farklılıklarının temelinde “kapsayıcı” ve “dışlayıcı” kurumlar ayrımının yattığını ileri sürmektedir. Diğer bir deyişle, teoriye göre ülkelerin kaderini belirleyen temel unsur, “kapsayıcı” ve “dışlayıcı” kurumlar arasındaki farktır. Kapsayıcı kurumlar; mülkiyet haklarının güvence altına alındığı, hukukun üstünlüğünün tesis edildiği ve ekonomik fırsatlara geniş katılımın sağlandığı yapılardır. Buna karşılık dışlayıcı kurumlar, ekonomik ve politik gücün dar bir elit tarafından kontrol edilmesine yol açarak kaynak tahsisinde verimsizlik yaratır. Bu durum, yatırım iştahını azaltmakta, inovasyon ve girişimciliği sınırlamakta, uzun dönemli büyüme potansiyelini zayıflatmaktadır. Kurumsal kapasitenin zayıflığı; yolsuzluk, denetim ve şeffaflık mekanizmalarının etkin olmamasından kaynaklı hesap vermezlik ve politik istikrarsızlık gibi unsurlarla birleştiğinde kalkınma sürecini doğrudan olumsuz etkilemektedir. Dolayısıyla kurumsal kalite, kalkınmanın ön koşulu niteliğindedir.
2. Beşerî Sermaye Eksikliği
Kalkınamamanın bir diğer temel nedeni, eğitim ve sağlık gibi beşeri sermaye unsurlarının yetersizliğidir. Kalkınmanın sürdürülebilirliği açısından beşeri sermaye, kilit bir rol oynamaktadır. Gary Becker tarafından geliştirilen “Beşeri Sermaye Teorisi”, eğitim ve sağlığı, üretkenliği artıran temel yatırım alanları olarak tanımlamaktadır. Teoriye göre bireylerin yüksek eğitimi, bilgi ve beceri düzeyi, ekonomik büyümenin ana motorlarından biridir. Ancak burada belirleyici olan yalnızca eğitim düzeyi değil, aynı zamanda eğitimin niteliğidir. Eleştirel düşünme, analitik kapasite ve yenilik üretme becerilerinin gelişmediği eğitim sistemleri, düşük verimlilik tuzağını derinleştirir. Sağlık altyapısının zayıf olması ise işgücü verimliliğini doğrudan olumsuz etkilemektedir. Eğitim sisteminin kalitesiz olduğu, nitelikli iş gücünün yetişmediği ve sağlık altyapısının zayıf olduğu ülkelerde verimlilik de düşük olmaktadır. Bu durum, teknolojik adaptasyonu ve yenilik üretimini sınırlamaktadır. Ayrıca nitelikli işgücünün göçü (beyin göçü), kalkınma sürecini çift yönlü baskı altına almaktadır. Bu durum hem mevcut beşeri sermayenin kaybedilmesine hem de gelecekteki üretken kapasitesinin zayıflamasına neden olmaktadır.
3. Teknoloji ve Verimlilik Açığı
Uzun dönemli ekonomik büyümenin temel itici gücü teknolojik ilerlemedir. Robert Solow’un “Neoklasik Büyüme Modeli”, toplam faktör verimliliğinin (TFP) büyümedeki belirleyici rolünü ortaya koymaktadır. Kalkınamayan ekonomiler, genellikle düşük katma değerli üretim yapısına sıkışmış, teknoloji üretmek yerine ithal eden ve yenilik kapasitesi sınırlı olan ekonomilerdir. Bu durum, literatürde “orta gelir tuzağı” olarak kavramsallaştırılmaktadır. Ar-Ge harcamalarının yetersizliği, üniversite-sanayi işbirliğinin zayıflığı ve etkisiz sanayi politikaları bu tuzağı derinleştirmekte, haliyle sürdürülebilir büyümeyi engellemektedir.
4. Coğrafi ve Tarihsel Faktörler
Kalkınma sürecinde tarihsel ve coğrafi faktörler göz ardı edilemez. Sürdürülebilir Kalkınma Çağı (The Age of Sustainable Development) ile Küreselleşmenin Çağları: Coğrafya, Teknoloji ve Kurumlar (The Ages of Globalization : Geography, Technology, and İnstitutions) kitaplarının yazarı olan Jeffrey Sachs gibi ekonomistler, coğrafyanın; iklim, hastalık yükü, doğal kaynak dağılımı, tarımsal verimsizlik, ulaşım zorlukları gibi nedenlerden dolayı ekonomik performans üzerinde belirleyici etkileri olduğunu savunmaktadır. Sömürgecilik deneyimi, başta Afrika, Latin Amerika, Güney ve Güneydoğu Asya ile Orta Doğu olmak üzere çok sayıda ülkenin kurumsal yapısını kalıcı biçimde şekillendirmiştir. Sömürge döneminde inşa edilen ekonomik ve yönetsel yapılar, büyük ölçüde yerel refahı artırmaya değil, kaynakların metropol ekonomilere aktarımını maksimize etmeye odaklanan dışlayıcı kurumsal yapılar üretmiştir. Bu yapıların önemli bir kısmı, siyasal bağımsızlık sonrasında da dönüşmeden varlığını sürdürmüş ve böylece kalkınma sürecini sınırlayan yapısal kısıtların kalıcı hale gelmesine neden olmuştur. Nitekim bu tarihsel süreklilik, mülkiyet rejimlerinden üretim organizasyonuna, devlet kapasitesinden yönetişim pratiklerine kadar uzanan geniş bir alanda kurumsal zayıflıkların neden dirençli olduğunu açıklamada analitik bir çerçeve sunmaktadır. Dolayısıyla sömürgecilik mirası, günümüz kalkınma farklılıklarının anlaşılmasında yalnızca tarihsel bir arka plan değil, aynı zamanda süreklilik arz eden yapısal bir belirleyici olarak öne çıkmaktadır.
5. Gelir Dağılımı ve Sosyal Eşitsizlikler
Yüksek düzeyde gelir eşitsizliği, kalkınamamanın hem nedeni hem de sonucu olarak ortaya çıkabilmektedir. Büyüme ile İstikrar: Makroekonomi, Özgürleşme ve Kalkınma (Stability with Growth: Macroeconomics, Liberalization and Development) ile Küreselleşmenin İşe Yaramasını Sağlamak (Making Globalization Work) adlı kitapların yazarı olan Nobel ödüllü Joseph Stiglitz, eşitsizliğin yalnızca sosyal bir sorun değil, aynı zamanda ekonomik verimlilik problemi olduğunu vurgulamaktadır. Eşitsizlik; düşük gelirli kesimlerin eğitim, sağlık ve finansal kaynaklara erişimini sınırlandırarak beşeri sermaye oluşumunu zayıflatır. Bu durum, toplam ekonomik potansiyelin tam olarak kullanılmasını engeller. Aynı zamanda sosyal gerilimleri artırarak politik istikrarsızlığı tetikleyebilir.
6. Makroekonomik İstikrarsızlık
Makroekonomik istikrar, yatırım kararlarının temel belirleyicisidir. Yüksek enflasyon, finansal krizler ve kamu borcu sürdürülebilirliğine ilişkin belirsizlikler, uzun vadeli yatırım ufkunu daraltır. Para politikası güvenilirliğinin zayıf olduğu ve mali disiplinin sağlanamadığı, gösteriş kültürünün egemen olduğu ekonomilerde risk primi artar, bu da sermaye maliyetini yükselterek büyümeyi sınırlar. Böyle ekonomilerde uzun vadeli yatırım kararları alınamaz. Ayrıca enerji ve ara malı ithalatına bağımlılık, cari açık sorununu kronikleştirirken, ekonomik kırılganlığı artırarak kalkınma sürecini daha hassas hale getirir.
7. Küresel Sistem ve Bağımlılık İlişkileri
Andre Gunder Frank'ın öncülüğünü yaptığı “Bağımlılık Teorisi”, küresel ekonomik sistemin yapısal eşitsizlikler ürettiğini ileri sürmektedir. Bu yaklaşıma göre dünya ekonomisi, merkez ve çevre ülkeler arasında asimetrik bir ilişki üzerine kuruludur. Daha açık bir ifadeyle, dünya ekonomisi, gelişmiş merkez (Metropol) ve hammadde sağlayan çevre (Uydu) ülkeler olarak ikiye bölünmüştür. Gelişmekte olan ülkeler küresel ekonomik sistem içinde “çevre” konumunda kalmakta ve “merkez” ülkelerle eşitsiz ilişkiler geliştirmektedir. Çevre ekonomiler, düşük katma değerli üretime sıkışırken; sermaye birikimi ve teknolojik ilerleme merkez ülkelerde yoğunlaşmaktadır. Bu durum, sermaye birikiminin gelişmiş ülkelere doğru akmasına neden olmaktadır. Çevre ülkelerdeki yerel elitler, yabancı şirketlerle işbirliği yaparak sömürü düzenini devam ettirmektedir. Çok uluslu şirketlerin küresel üretim ağlarındaki belirleyici ve yerel ekonomiler üzerindeki baskın rolü yerel ekonomilerin bağımlılık ilişkisini pekiştirebilmektedir. Bu yapıdan kaynaklanan küresel ticaret sistemindeki eşitsizlikler, kalkınmayı sınırlayan unsurlar arasındadır.
Sonuç
Kalkınamama olgusu, tek boyutlu açıklamalarla açıklanamayacak kadar karmaşık ve çok katmanlıdır. Kurumsal zayıflıklar, yetersiz beşeri sermaye, düşük teknolojik kapasite, tarihsel miras ve küresel sistemin yapısal eşitsizlikleri, birbirini besleyen bir yapı oluşturmaktadır.
Kalkınma, yalnızca büyüme oranlarının artırılması değil; kurumsal reformlar, eğitimde kalite dönüşümü, inovasyon odaklı üretim yapısı ve kapsayıcı sosyal politikalarla desteklenen bütüncül bir dönüşüm süreci olarak ele alınmalıdır. Kısa vadeli politik kazanımlar yerine uzun vadeli toplumsal refahı önceleyen stratejik bir vizyon geliştirilmediği sürece, ülkelerin düşük büyüme ve kırılgan kalkınma zemininden çıkmaları güçleşmektedir.
Sonuç olarak, refah düzeyi yüksek ve sürdürülebilir kalkınma zeminine sahip bir ülke konumuna ulaşmak, tekil politika araçlarıyla değil; kurumsal kapasitenin güçlendirilmesi, eğitimin niteliğinin artırılması, inovasyon temelli üretim yapısının teşvik edilmesi, toplumsal kapsayıcılığın sağlanması gibi birbirini tamamlayan unsurların eşgüdüm içinde ele alındığı bütüncül bir strateji gerektirmektedir.
Kısa vadeli siyasal kazançlara odaklanan yaklaşımlar yerine, kuşaklararası refahı önceleyen ve politika tasarımını uzun dönemli kalkınma hedefleri doğrultusunda şekillendiren vizyoner bir liderlik anlayışı, belirleyici öneme sahiptir. Aksi halde, ekonomiler düşük büyüme, niteliksiz eğitim, yetersiz beşeri sermaye, verimlilik kaybı ve yapısal kırılganlıklarla karakterize edilen ve iyileştirilemeyen kronik bir kalkınma açmazı içinde kalmaya devam edecektir.
YAYINLAR
Yüksek Lisans Tezi
GAP ve Diyarbakır (Dicle Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü), Diyarbakır, 1998.
Doktora Tezi
Yabancı Kaynaklara Göre XIX. Yüzyılın Sonlarına Doğru Diyarbekir Vilayetinde Sosyo-Ekonomik Yapı (Marmara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü), İstanbul, 2001.
Doktora veya İhtisas Tezinden Yayımlanmış Makale/Kitap
19. Yüzyılın Sonlarına Doğru Diyarbakır Vilayetinde Sosyo-Ekonomik Yapı, ISBN 978-605-254-640-6, Detay Yayıncılık, Ankara, 2022.
Doktora veya İhtisas Tezi Dışında Yayımlanmış Makaleler
GÜNEŞ, H. H., & BULUT, M. (2006). SERMAYE BİRİKİMİNİN TARIMSAL SULAMADA KULLANIMI (DİYARBAKIR ÖRNEĞİ). Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, 5(15), 123-135.
BAYINDIR, H., BULUT, M. (2016). POTENTIAL OF RENEWABLE ENERGY SOURCES AND ITS ECONOMIC DIMENSION IN THE SOUTHEASTERN ANATOLIA. Middle East Journal of Technic, 2(1).
BULUT, M., BAYINDIR, H., & ARSLAN, H. (2017). POTENTIAL AND ECONOMIC DIMENSION OF RENEWABLE ENERGY SOURCES IN DIYARBAKIR. European Journal of Technique, 7(2), 195-206.
ARSLAN, H., GÖKOĞLAN, K. & BULUT, M. (2018). MUHASEBE MESLEK ETİĞİ ALGILARI ÜZERİNE BİR ARAŞTIRMA. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, 17(65), 278-294.
PIÇAK, M., BULUT, M., & DEMİR, Ş. (2020). EŞKIYALARIN MERKEZİ DEVLET VE FEODAL OTORİTELERLE İLİŞKİLERİ. The Journal of Social Science, 4(7), 377-393.
BULUT, M., YUCELEN, A. M., BAYINDIR, H., SAKA, A. (2021). DİYARBAKIR İLİ İMALAT SANAYİNİN MEVCUT DURUM ANALİZİ. İşletme Araştırmaları Dergisi, 13(4), 3119-3135.
BULUT, M. (2022). ÜNİVERSİTE - SANAYİ İŞBİRLİĞİ GELİŞTİRME ÜZERİNE BİR ARAŞTIRMA. Dicle Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi(29), 234-267.
BULUT, M. (2022). PORTRAIT OF AN OTTOMAN PROVINCE. Bulletin of Economic Theory and Analysis, 7(1), 133-171.
BULUT, M., DEMİR, Ş., AKÜZÜM, C., UYSAL, E. (2022). SURİYELİLERE YÖNELİK TUTUMLAR. Dicle Üniversitesi İİBF Dergisi, 12(24), 192-220.
BULUT, M., SERÇEK, S., DEMİR, Ş. (2022). LIFELONG LEARNING & INNOVATION ANALYSIS. Sustainability, 14(23), 16252.
BULUT, M., DEMİR, Ş., AKÜZÜM, C. (2023). ÜNİVERSİTELİ GENÇLERİN SOSYOEKONOMİK GÖRÜŞLERİ. Sosyal Bilimler Dergisi, 6(12), 1598-1616.
AKYÜZ, O., ÇEMBERTAŞ, E., DALAY, Y., BULUT, M., SERÇEK, S. (2026). ATHLETE IDENTITY AND SOCIAL MEDIA ADDICTION. Veredas do Direito, 23(3).
BULUT, M., GÖKOĞLAN, K., SERÇEK, S. (2026). SUSTAINABLE VOCATIONAL EDUCATION. Sustainability, 18(4), 1877.
Bildiriler
2026
GÖKOĞLAN, K., KILIÇ, S., BULUT, M. (2026). Denetçi Eğitiminde Yapay Zekâ Simülasyonlarının Mesleki Yargı Gelişimine Etkisi (Tam Metin Bildiri), 2nd International Kosovo Academic Research Congress, 26–28 Şubat 2026, Priştine, Kosova.
KILIÇ, S., GÖKOĞLAN, K., BULUT, M. (2026). Yapay Zekâ Okuryazarlığının Denetçi ve Sürdürülebilirlik Uzmanlarının Mesleki Yetkinliklerine Etkisi (Tam Metin Bildiri), 2nd International Kosovo Academic Research Congress, Priştine, Kosova.
KILIÇ, S., GÖKOĞLAN, K., BULUT, M. (2026). Otonom Yapay Zekâ Sistemlerinde Denetlenebilirlik Sorunu (Tam Metin Bildiri), 2nd International Kosovo Academic Research Congress, Priştine, Kosova.
BULUT, M., GÖKOĞLAN, K., KILIÇ, S. (2026). Döngüsel Ekonomi Modellerinde Yapay Zekâ Optimizasyonu (Tam Metin Bildiri), 2nd International Kosovo Academic Research Congress, Priştine, Kosova.
2025
BULUT, M. (2025). Kentsel Yoksullukla Mücadelede STK’ların Rolü (Özet Bildiri), ISURDEV’25, Diyarbakır.
BULUT, M. (2025). Kentleşme ve Biyoçeşitlilik Arasındaki Denge (Özet Bildiri), ISURDEV’25, Diyarbakır.
SERÇEK, S., BULUT, M., DEMİRKOPARAN, M. (2025). Academics' Attitudes toward AI (Abstract), ICLEL 2025, Kaunas.
SERÇEK, S., BULUT, M., GÖKOĞLAN, K. (2025). AI and Cloud Technology in SMEs (Full Text), ICLEL 2025, Kaunas.
SERÇEK, S., BULUT, M., GÖKOĞLAN, K. (2025). Technological Developments in Vocational Education (Abstract), ICLEL 2025, Kaunas.
2024
SERÇEK, S., BULUT, M., GAYIR BÜYÜKTAŞ, G. (2024). Health Literacy and Communication (Full Text), ICLEL 2024, Hungary.
SERÇEK, S., BULUT, M., HASANBAYOVA, A. (2024). Tourism Leadership (Full Text), ICLEL 2024, Hungary.
BULUT, M., SERÇEK, S., DEMİR, Ş. (2024). Innovation and Creative Leadership (Full Text), ICLEL 2024, Hungary.
BULUT, M. (2024). Yeni Ekonomi ve Sürdürülebilir Kalkınma (Özet Bildiri), ISURDEV’24, Diyarbakır.
BULUT, M. (2024). Neden Kalkınamıyoruz? (Özet Bildiri), ISURDEV’24, Diyarbakır.
2023
BULUT, M. (2023). Türkiye’nin Bölgesel Kalkınma Çabaları (Özet Bildiri), ISURDEV’23, Diyarbakır.
BULUT, M. (2023). Yeni Bölgeselcilik Yaklaşımı (Özet Bildiri), ISURDEV’23, Diyarbakır.
2022
BULUT, M., SERÇEK, S. (2022). Entrepreneurship & Innovation Performance (Abstract), ICLEL 2022, Barcelona.
2019
GÜMÜŞ, R., BULUT, M. (2019). Sağlıklı Yaşam ve Zaman Yönetimi (Tam Metin), IHSC 2019, Diyarbakır.
2018
BULUT, M. (2018). Diyarbakır’da Sanayinin Durumu, ISSEC 2018, Diyarbakır.
BULUT, M. (2018). UNESCO Şehrinin Turizm Potansiyeli (Tam Metin), ISSEC 2018.
BULUT, M., GÖKOĞLAN, K. (2018). Öğrenci Profilleri (Tam Metin), ISSEC 2018.
BULUT, M. (2018). Kalkınma Ajansları (Tam Metin), ISSEC 2018.
BULUT, M., YAKUT, Ç. (2018). Bölgesel Analiz (Özet Bildiri), Marmara Üniversitesi.
BULUT, M., BAYINDIR, H. (2018). Hidroelektrik Potansiyel (Özet Bildiri), Batman.
2017
GÜMÜŞ, R., BULUT, M. (2017). Refugee Students in Dicle University (Full Text), ISSEC 2017, Antalya.
BULUT, M., GÖKOĞLAN, K. (2017). Vocational School Students Profiles (Özet Bildiri), ISSEC 2017.
BULUT, M., BOZ, A. (2017). Migration Crisis and Entrepreneurship (Full Text), ISSEC 2017.
BULUT, M., BAYINDIR, H., ARSLAN, H. (2017). Renewable Energy Vision (Full Text), IEC 2017.
BAYINDIR, H., BULUT, M. (2017). Alternatif Yakıt ve İklim Değişikliği (Tam Metin), IEC 2017.
DİĞER YAYINLAR (Rapor, Gazete, Dergi)
2010
Bulut, Mustafa, “OSB’ye Yan Sanayiye Fırsat Veren ve İstihdam Yaratan Yatırımlar Çekilmeli”, Dünya Gazetesi Özel Bölüm, 03.03.2010.
Bulut, Mustafa, “Karacadağ Kalkınma Ajansı Şeffaflaşmalı”, Dünya Gazetesi, 01.09.2010.
2009
Bulut, Mustafa, “Diyarbakır Organize Sanayi Bölgesi’nin Öne Çıkan Sorunları”, Dünya Gazetesi, 14.07.2009.
2003
Bulut, Mustafa, “Gelir Dağılımı (Diyarbakır İl Gelişme Planı)”, Devlet Planlama Teşkilatı Müsteşarlığı, Diyarbakır, 2003.
Bulut, Mustafa, “İstihdam ve Çalışma Hayatı (Diyarbakır İl Gelişme Planı)”, Devlet Planlama Teşkilatı Müsteşarlığı, Diyarbakır, 2003.
Bulut, Mustafa, “Sosyal Güvenlik ve Sosyal Hizmetler (Diyarbakır İl Gelişme Planı)”, Devlet Planlama Teşkilatı Müsteşarlığı, Diyarbakır, 2003.
Bulut, Mustafa, “Dicle Üniversitesi Toplam Kalite Yönetimi Uygulama ve Ödül Yönergesi”, Diyarbakır, 21.05.2003.
2002
Bulut, Mustafa, “İlin Nüfus Durumu (Türkiye Sorunlarına Çözüm Arayışı – Diyarbakır Raporu)”, Diyarbakır Valiliği, Diyarbakır, 2002.
Bulut, Mustafa, “Okullaşma (Türkiye Sorunlarına Çözüm Arayışı – Diyarbakır Raporu)”, Diyarbakır Valiliği, Diyarbakır, 2002.
Bulut, Mustafa, “Ulaştırma (Türkiye Sorunlarına Çözüm Arayışı – Diyarbakır Raporu)”, Diyarbakır Valiliği, Diyarbakır, 2002.
Bulut, Mustafa, “Sanayi (Türkiye Sorunlarına Çözüm Arayışı – Diyarbakır Raporu)”, Diyarbakır Valiliği, Diyarbakır, 2002.
Bulut, Mustafa, “Tarım (Türkiye Sorunlarına Çözüm Arayışı – Diyarbakır Raporu)”, Diyarbakır Valiliği, Diyarbakır, 2002.
Bulut, Mustafa, “Hayvancılık (Türkiye Sorunlarına Çözüm Arayışı – Diyarbakır Raporu)”, Diyarbakır Valiliği, Diyarbakır, 2002.
Bulut, Mustafa, “Kamu Gelirleri ve Harcamaları (Türkiye Sorunlarına Çözüm Arayışı – Diyarbakır Raporu)”, Diyarbakır Valiliği, Diyarbakır, 2002.
KİTAP
2022
Bulut, M. (2022), 19. Yüzyılın Sonlarına Doğru Diyarbakır Vilayetinde Sosyo-Ekonomik Yapı, ISBN 978-605-254-640-6, Detay Yayıncılık, Ankara.
2019
Bulut, M. (2019), Yeni Milenyuma Girerken Diyarbakır, ISBN 978-605-7593-13-9, Cinius Yayınları, İstanbul.
2007
Bulut, M. (2007), For Every Stage English Grammar, ISBN 978-9944-77-107-8, Nobel Yayın Dağıtım, Ankara.
EDİTORYAL KİTAP
2025
Bulut, M., Demir, Ş. (2025), Kalkınma Ekseninde Kent ve Bölge Paradigmaları, ISBN 978-625-5593-18-4.
Bulut, M., Gökoğlan, K. (2025), Sosyal Bilimlerde Güncel Multidisipliner Çalışmalar, ISBN 978-625-5593-19-1.
2024
Erkan, R., Bulut, M. (2024), Diyarbakır Gençlik Araştırması, ISBN 978-625-94821-0-1.
Bulut, M., Serçek, S. (2024), Kentsel ve Bölgesel Kalkınma Dinamikleri, ISBN 978-625-94821-2-5.
2022
Bulut, M. (2022), Diyarbakır’ın Portresi, ISBN 978-605-254-654-3.
KİTAP BÖLÜMLERİ
2025
Bulut, M. (2025). Turizm ve Sağlık Turizmi.
Bulut, M. (2025). Eğil İlçesinin Ekonomisi.
Bulut, M. (2025). Kalkınma Aracı Olarak Yatırım Teşvikleri.
Bulut, M. (2025). Türkiye’nin Mevcut Durum Analizi.
2024
Bulut, M. (2024). Diyarbakır'ın Kısa Tarihi.
Bulut, M. (2024). Bölgesel Kalkınma Analizi.
Bulut, M. (2024). Yeni Bölgeselcilik Yaklaşımı.
2022
Bulut, M. (2022). Diyarbakır’ın Tarihi.
Bulut, M. (2022). Diyarbakır’ın Ekonomisi.
2021
Bulut, M., Uçan, M., Karakaplan, M. (2021). Yükseköğretimde Akreditasyon.
2005
Bulut, M. (2005). Passport to English kitap bölümleri.
PROJELER
2025
III. Uluslararası Kentsel ve Bölgesel Kalkınma Sempozyumu (ISURDEV’25), Diyarbakır, 2025 (Bilimsel Etkinlik Projesi – Yürütücü).
İlgili Kurum: Dicle Üniversitesi Bilimsel Araştırma Projeleri Koordinatörlüğü.
Dicle Üniversitesi SBMYO Bilgisayar Uygulama Laboratuvarı Kurulumu, Diyarbakır, 2025 (Eğitim-Öğretim Altyapı Projesi – Yürütücü).
İlgili Kurum: Dicle Üniversitesi BAP.
Factors Affecting the Effectiveness of Sustainable Vocational Education, Diyarbakır, 2025 (Açık Erişim Yayın Destek Projesi – Yürütücü).
İlgili Kurum: Dicle Üniversitesi BAP.
2024
II. Uluslararası Kentsel ve Bölgesel Kalkınma Sempozyumu (ISURDEV’24), Diyarbakır, 2024 (Yürütücü).
İlgili Kurum: Dicle Üniversitesi BAP.
2023
I. Uluslararası Kentsel ve Bölgesel Kalkınma Sempozyumu (ISURDEV’23), Diyarbakır, 2023 (Yürütücü).
İlgili Kurum: Dicle Üniversitesi BAP.
Tüm Yönleriyle Sağlık Turizmi, Diyarbakır, 2023 (Araştırmacı).
İlgili Kurum: Dicle Üniversitesi BAP.
2022
Diyarbakır Gençlik Araştırması, Diyarbakır, 2022 (Araştırmacı).
İlgili Kurum: Dicle Üniversitesi BAP.
Diyarbakır'ın Ekonomik, Sosyal ve Politik Portresi, Diyarbakır, 2022 (Yürütücü).
İlgili Kurum: Dicle Üniversitesi BAP.
2020
Diyarbakır İli İmalat Sanayi Envanteri Projesi, Diyarbakır, 2020 (Yürütücü).
İlgili Kurum: Dicle Üniversitesi BAP.
2007
Diyarbakır Vilayeti Sosyo-Ekonomik Yapı Projesi, Londra, 2007 (Doktora Sonrası – Yürütücü).
İlgili Kurum: Dicle Üniversitesi BAP.
2004
Belediyelerin Kentsel Gelişimi Projesi, Diyarbakır, 2004.
İlgili Kurum: Diyarbakır Büyükşehir Belediyesi.
2003
Diyarbakır İl Gelişme Planı Projesi, Diyarbakır, 2003.
İlgili Kurum: DPT, Diyarbakır Valiliği, Dicle Üniversitesi.
2002
Türkiye Sorunlarına Çözüm Arayışı, Diyarbakır, 2002.
İlgili Kurum: İçişleri Bakanlığı, Diyarbakır Valiliği.
GÖREV YAPTIĞI / ALDIĞI KURUMSAL ÇALIŞMALAR
Yabancı Diller Uygulama ve Araştırma Merkezi Müdürü
İlgili Kurum: Dicle Üniversitesi Rektörlüğü
Eğitim – Öğretim Koordinatörü
İlgili Kurum: Dicle Üniversitesi Rektörlüğü
Stratejik Plan Raporu Komisyonu Başkanlığı
İlgili Kurum: Dicle Üniversitesi Rektörlüğü
Kent Danışma Meclisi Üyeliği
İlgili Kurum: Diyarbakır Büyükşehir Belediyesi
Veri Derleme ve Değerlendirme Kurulu Başkanı
İlgili Kurum: Diyarbakır Valiliği
İnceleme ve Yönlendirme Kurulu Üyeliği
İlgili Kurum: Diyarbakır Valiliği
Toplam Kalite Yönetim Komisyonu Üyeliği
İlgili Kurum: Diyarbakır Valiliği
Toplam Kalite Yönetim Temsilcisi
İlgili Kurum: Dicle Üniversitesi
Türkiye İsrafı Önleme Kongre Temsilcisi (2004)
İlgili Kurum: Dicle Üniversitesi
AB Koordinatör Yardımcısı
İlgili Kurum: Dicle Üniversitesi
ERASMUS Koordinatörü
İlgili Kurum: Dicle Üniversitesi
ADEK Üyeliği
İlgili Kurum: Dicle Üniversitesi
Stratejik Planlama Kurulu Üyeliği
İlgili Kurum: Dicle Üniversitesi
İl Gelişme Planı Proje Yürütücü Yardımcısı
İl Gelişme Planı Araştırmacı
SBMYO Müdür Yardımcılığı
İlgili Kurum: Dicle Üniversitesi
Eğitim Komisyonu Üyeliği
Kalite Komisyonu Üyeliği
Yaşayan Diller ve Kültürler Bölüm Başkanı
Dış Ticaret Bölüm Başkanı
Yönetim ve Organizasyon Bölüm Başkanı
KATILDIĞI KONFERANSLAR ve PANELLER
Konferans Konusu: Toplam Kalite Yönetimi Felsefesi ve Kamuda Uygulanabilirliği
Tarih: 28 Mayıs 2003
Yer: Müze Müdürlüğü Toplantı Salonu
İlgili Kurum: Diyarbakır Valiliği
Konferans Konusu: Toplam Kalite Yönetimi ve İlkeleri
Tarih: 18 Haziran 2003
Yer: Çevik Kuvvet Toplantı Salonu
İlgili Kurum: Diyarbakır Emniyet Müdürlüğü
Konferans Konusu: KOBİ’lere Yönelik Destekler ve KOBİ Finansmanı (Kobi Bilgi ve Eğitim Fuarı)
Tarih: 11 Kasım 2007
Yer: Fuar Toplantı Salonu
İlgili Kurum: Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği
Konferans Konusu: Diyarbakır İli’nde Sanayinin Mevcut Durumu (Bilgilerimizi Diyarbakır’la Paylaşalım Projesi Kapsamında)
Tarih: 02 Nisan 2009
Yer: Ticaret ve Sanayi Odası Toplantı Salonu
İlgili Kurum: Diyarbakır Valiliği, Dicle Üniversitesi
Seminer Konusu: Diyarbakır İli’nin SWOT Analizi
Tarih: 02 Mart 2011
Yer: Mavi Salon
İlgili Kurum: Dicle Üniversitesi Meslek Yüksekokulu
Panel Konusu: Kampüs Kooperatifçiliği
Tarih: 24 Ekim 2025
Yer: D.Ü. Hukuk Fakültesi Konferans Salonu
İlgili Kurum: T.C. Ticaret Bakanlığı, D.Ü. Uygulamalı Bilimler Fakültesi
VERİLEN DERSLER
(Son Üç Yıl)
| Verilen Dersler | Düzey | Öğretim Dönemi |
|---|---|---|
| Kentsel ve Bölgesel Ekonomi | Y. Lisans | 2023 - 2026 |
| Diyarbakır İlinin Sosyo-Ekonomik Analizi | Y. Lisans | 2023 - 2026 |
| Ekonomi | Lisans | 2023 - 2024 |
| Genel Ekonomi | Ön Lisans | 2023 - 2026 |
| Mikro İktisat – Makro İktisat | Ön Lisans | 2023 - 2026 |
| Türkiye Ekonomisi | Ön Lisans | 2023 - 2026 |
| Girişimcilik | Ön Lisans | 2023 - 2024 |
| Davranış Bilimleri | Ön Lisans | 2023 - 2024 |
| Kariyer Yönetimi | Ön Lisans | 2023 - 2026 |
| Toplam Kalite Yönetimi | Ön Lisans | 2023 - 2026 |
| İşletme Becerileri Grup Çalışması | Ön Lisans | 2023 - 2026 |
